Si dulqaad leh ayaan u
sugaynay ayuu yidhi in ay ka samaysanto dawlad wakiil ka noqon karta
Somalia si aan markaas wada hadalo u galno laakiin taa macnaheedu maaha
in aanu ka soo degnahay xaqa aanu sharci ahaan aanu u leenahay aayo ka
tashi iyo aqoonsi caalami ah.
Madaxweyne Rayaale waxa
uu soo qaatay hadal 1980 tamadii ay jeedisay haweenadii ahayd raysal
wasaaraha dalka ingiriiska Miss Margret Targer erayadii ay tidhina waxay
ahaayeen The Lady is not for turning oo ay ku adkaysanaysay markaas in
ayna ka noqonayn mawqifkeedi, Madaxweyne riyaale isagoo tusalaha ku soo
qaaday khudbadiisa waxa uu tilmaamay in aan isaga iyo dadkiisa reer
Somaliland aanay ka noqonay mawqifkooga ay qaateen.
Isagoo ka hadlayay
aragtida ay Somalia ka qabto Somaliland waxa uu yidhi waxa jira hadii
Somaliland la aqoonsado ay mujaxaabin doonto hawlaha dib u heshishinta ee
Kenya ka socda toona.
Waxa aan ku doodayaa ayuu
yidhi Madaxweyne Rayaale in ay runtu ay tahay mid taa ka gedisan waayo
ayuu yidhi hadii Somaliland la aqoonsado walaalahayaga Somalia waxa ay
xoogooga saari dooni doona sidii ay xal ugu heli lahaayen khilaafkooga
maadama aan kaadhaadh Somaliland la yidhaado oo miiska lala tagaa ay
meesha ka baxayaan.
Waxa
taas ii dheer ayuu yidhi madaxweyne Rayaale in Somaliland oo qaran gooni
ihi door wax tarlihi ay ka ciyaari doonto xal u helida walaalahayaga
somalia si ay nabad gelyo waarta u gaadhan.
Madaxweyne Rayaale oo ka
sii hadlayay Aqoonsi doonka Somaliland waxa uu yidhi dadka reer
Somaliland waxa afti laga qaaday taariikhdu markay ahayd 2001 oo ay ku
muujiyeen qaranimadooda taas oo uu yidhi waxa ay tahay su’aal u taagan
aduunyada inteeda kale inta ay doonayaan in Somaliland aqoonsi sugto waxa
uu yidhi sadex iyo tobankii sannadood ee laga soo gudbay wadamo badan
ayaa gooni isku taagay waxana ka mid ah ayuu yidhi East Mor, Serbia
Georgia, maxaa Somaliland taas u diiday iyadoo runtu tahay ayuu yidhi in
63 wadan, wadamo tiradoodu ay ka badan tahay aanu ka dad badan nahay oo
ay ka mid yihiin Lugsanberg, Jamhuuriyada Kongo, Jamaica iyo weliba 85
wadan oo aduunka ka tirsan aanu ka dal balaadhanahay waxana ka mid ah
ayuu yidhi Belguim, Jordan iyo El Salvador.
Madaxweyne Rayaale isagoo
ka hadlayay is badalkii aduunyada ku yimi intii ka denbaysay 11 September
madaxweyne Riyaale waxa uu hadalkiisa ku yidhi waanu ka war qabnaa
dalalka guul daraystay amaba socon wayay kaasi oo af English looga
yaqaano (Failed State) laakiin anagu Somaliland ahaan ma nihin dal socon
wayay waxanu nahay dal awood leh masuul ah oo dumuqradi sida ugu haboon
ee argagaxisnimada lagula dagalami karaana waxa weeye in cudurka
Xididkiisa lala dagalamo oo ah in Sabool-nimada la tirtiro oo ay ka
dhalato darxumo iyo niyad xumo, la dagalanka darxumada iyo hoos u dhaca
nolosha dadka waxa khasab ah in ay walaac ku noqoto qof walba hadii ay
nolo nabad ihi aanu ku doonayno aduunyada isku soo dhowaatay.
Madaxweyne
Rayaale waxa uu dabadeedto u galay dibaatooyinka aqoonsi la’aantu ay ku
haysto dalkiisa isaga oo ku tilmamay in ay yihiin kuwa bini’aadnimada ka
baxsan oo naxariis daro ah waxa uu yidhi dadkaygu uma ganacsan karaan
umana safri karaan sida ay tahay in hawlahaas loo fuliyo waayo waxa ka
maqan waraaqo aqoonsi caalami ah, maalgelin caalimi ahna ma soo jiidan
karno ayuu yidhi mana samaysan karno bangiyo la aqoonsan yahay oo caalami
ah.
Si adag gacan ugama
geysan karno la dagaalanka argagaxisada lagula jiro waayo macluumadka
lama wadaagi karno aduunyada hore u martay.
Caruurtayaduna waxbarasho
dibada uma heli karaa dhab ahaan waxanu ku jirnaa yauu yidhi madaxweyne
Rayaale xabsi aanan garanayn sababa aanu ugu jirno.
Madaxweyne Rayaale waxa
uu yidhi hadii aan soo koobo wixii aanu qabsanay sannadihii ugu denbeeyay
waxa ugu haboon in aan soo xigto arayadii hogaamihii weynaa ee dalkan
Britain oo la odhan jiray Sir Winiston Churchil oo mar yidhi Weligeed waa
in aynaan marna ka gaabsan cod aan cabsi ku jirin aynu si cad ugu sheegno
mawaadiida waaweyn ee xornimada iyo xuquuqda qofka oo ah dhaxal wada
socda oo ay leedahay aduunyada af ingiriisiga ku hadasha oo ay ka mid
ahaayen sharciyadii la odhan jiray Magna Cata ee 1218 oo ka hadlayay
xoriyada iyo xuquuqda siyaasadeed iyo kii kale oo la odhan jiray Bila
Fiet ee sannadkii 1689 iyo kii kale ee isna la odhan jiray Habous Copus
oo ka hadlayay in qofku xaq u leeyahay in maxkamad la geeyo iyo Englishi
Common Low oo ka soo jeedo ayuu yidhi dhaqan iyo go’aamo garsoor oo hore
u dhacay kuwaas oo dhamaantood si wayn loogu cabiray dhawaaqi
madaxbanaanida ee dalka maraykanka American Declarations of Independence.
Madaxweyne Rayaale waxa
uu khudbadiisa ku sheegay in xeerarkaas oo dhami ay cabirayeen xaq dadka
wadankasta ay u leeyihiin iyagoo adeegsanaya talabo distooriya in ay
doortaan ama ay badalaan nooca dowladood ee ay ku hoos nool yihiin, taas
oo ah ayuu yidhi fariinta dadyowga maraykanka iyo ingiriisku ay u
gudbiyaan bini’aadamka aduunka.
Madaxweyne Rayaale waxa
uu yidhi waxa aan leeyahay aanu ku hadalno waxaynu ku dhaqano, aanu ku
dhaqano waxaynu ku hadalno.
Cabdifataax Xasan
Cabdifataax_96@hotmail.com
Hargeysa
Somaliland
Faafin: SomaliTalk.com | March 19, 2004
XAMAR DAAWO DACALLADA.. SAWIRRO
Afeef: Aragtida qoraalkan waxaa leh
qoraaga ku saxiixan